de Mat in zorg

Interactievaardigheden bij dwang en drang

Sinds er landelijke aandacht is voor de preventie van dwang en drang vindt de training interactievaardigheden met grote regelmaat plaats in het kader van het terugdringen van dwang en drang. Deze training behelst dezelfde onderdelen als de reguliere training interactievaardigheden met als toevoeging dat specifiek wordt ingegaan op casuïstiek die samenhangt met de preventie van dwang en drang en de professionele toepassing ervan.

Het oogmerk van de training interactievaardigheden bij dwang en drang is het bevorderen van de samenwerking onder de buitengewoon belastende omstandigheden van beperkt ziektebesef, het gedwongen karakter van de hulpverlening en tegengestelde belangen tussen hulpverlener en cliënt.

De training is dan ook niet gericht op agressiepreventie of de preventie van dwang in engere zin. De training legt het focus binnen de ontwikkelingsmogelijkheden van de professional: waar kan ik onder deze belastende omstandigheden de samenwerking met de cliënt bevorderen: is het effect dat ik krijg ook het effect dat ik beoog, op korte en op langere termijn?

De training is opgebouwd uit de fasen die ook het contact met de cliënt kenmerkt; in deze fasen worden vaardigheden getraind die behulpzaam zijn in het creëren van doelgerichte samenwerking met de cliënt.

 

Ontmoeting: Hierin staat de vraag centraal welke eigenschappen en vaardigheden van de professional behulpzaam zijn in het tot stand brengen van een doelgerichte samenwerkingsrelatie. Op welke manier komt de betrekking tot stand, wat is het effect daarvan op de samenwerking, op welke manier kunnen professionals begrenzen met behoud van draagvlak. Hoe wordt omgegaan met afdelingsregels en wat is het effect op de samenwerking?

Op welke manier worden behandeldoelen gesteld en hoe wordt hiervoor draagvlak gezocht om samen te werken binnen de mogelijkheden en beperkingen van de cliënt.

In deze eerste fase van de training wordt aandacht besteed aan de attributies van professionals: waaraan wordt gedrag toegeschreven? In de training gebruiken we hiervoor ons eigen jargon (is het ‘kan niet’ of ‘wil niet’?)

Actie & Omgang: in deze fase staat de daadwerkelijke behandeling centraal. Er wordt aandacht besteed aan manieren om samenwerking te creëren, te onderhouden en in het bijzonder aan het hanteren van ‘geen-samenwerking’.

Welke vaardigheden kunnen professionals inzetten teneinde hiermee effectiever om te gaan. Een belangrijke vaardigheid in de training is: accepteren en toch begrenzen. Hiermee wordt de aard en toon van de begrenzing beïnvloed, zonder dat de begrenzing zelf veranderd. Dit leidt vaak tot meer draagvlak en minder escalatie.

 

Afsluiting: in de laatste fase van de training wordt aandacht besteed aan het afronden van de werkrelatie en de mogelijkheden die er zijn om samenwerking in de toekomst te bevorderen.

 

De training interactievaardigheden bij dwang en drang wordt sinds meerdere jaren ingezet om de samenwerking tussen professionals en cliënten onder moeilijke omstandigheden te bevorderen teneinde hiermee de toepassing van dwang terug te dringen en de kwaliteit van de toepassing te vergroten.

 

In de training wordt concreet geoefend met voorkomende problemen in de samenwerking. Daar kunnen professionals vaak direct iets mee.

 

We werken met praktische en herkenbare instrumenten: de Mat®, de Tas en Kan Niet/Wil Niet. Op de grond liggen twee matten, elk met een groen en rood gedeelte. Je staat tegenover een andere cursist (of een trainer) op een eigen mat. Heb je moeite met het gedrag van de ander dan sta je op rood. Kun je het gedrag volledig accepteren, dan sta je op groen. De centrale vraag is steeds: leidt dat wat jij in de interactie met je cliënt (of collega, manager etc) doet naar het doel toe of leidt het er van af? En wat kun je zelf doen om het doel dichter bij te brengen. Als cursist werk je met een eigen leerdoel, je oefent actief met verschillende vaardigheden en je krijgt inzicht in het effect van je eigen handelen. Je leert ook hoe je een prothetische rol op je kunt nemen: het afstemmen van je houding of gedrag op het problematische gedrag van de cliënt.

 

De ervaring die we de afgelopen jaren hebben opgedaan met de training interactievaardigheden bij dwang en drang heeft ertoe geleid dat er samenwerking is gezocht met verschillende organisaties om te onderzoeken hoe de diverse trainingen aan kunnen sluiten.

 

Het casusregister dwang en drang, bij monde van Erik Noorthoorn, beschouwt de training interactievaardigheden bij dwang en drang als een best-practice. Over de gehele lijn wordt de training als effectief gezien in het kader van de reductie van dwang en drang.

 

Wij hebben deze training, die geaccrediteerd is bij de NVvP (20 punten) en het kwaliteitsregister V&VN, met goede evaluatieresultaten bij een groot aantal instellingen verzorgd. Thans worden in deze instellingen follow-up trainingen (vaak gekoppeld aan de follow-up agressiehantering) gegeven door ons of door medewerkers die het train-de-trainerprogramma hebben gevolgd.

 

Praktische gegevens

• 7 dagdelen van elk 3 uur
• elk dagdeel wordt gegeven door 2 trainers. Er wordt niet met acteurs gewerkt. Het streven is dat een van de twee trainers zelf als hulpverlener werkt/heeft gewerkt.
• deelnemers dienen bij voorkeur uit één (multidisciplinair) team te komen
• maximaal aantal deelnemers: 18
• training is ‘in company’, maar kan desgewenst plaatsvinden op onze trainingslocatie in Vilsteren (nabij Zwolle).
• de deelnemers dienen huiswerkopdrachten te maken
• onderdeel van de training vormt een lesmap
• de cursisten ontvangen na afloop een certificaat, indien zij bij alle dagdelen aanwezig zijn geweest.
• de instelling ontvangt na afloop een evaluatieverslag op basis van de door de deelnemers ingevulde evaluatieformulieren.
• de training is geaccrediteerd door de Accreditatiecommissie van de NVvP (19 punten) en het Kwaliteitsregister V&VN, RSV en de Stichting Register Vaktherapeutische Beroepen.

Meerprijs voor training op onze trainingslocatie in Vilsteren op aanvraag.